De honderd antiquiteiten

Op deze mouwband staan allerlei voorwerpen, zoals vazen, boeken en muziekinstrumenten. Ze passen bij een Chinees versieringsthema dat de ‘Honderd Antiquiteiten’ wordt genoemd.

‘Honderd’ betekent hier een grote verscheidenheid. Het hoeven er geen honderd te zijn. En ‘antiquiteiten’ verwijst naar oude kunstvoorwerpen en andere gewaardeerde dingen. Ze hoeven dus niet allemaal antiek te zijn of een bepaalde leeftijd te hebben. De afgebeelde voorwerpen verwijzen naar waardering voor oude kunst, geleerdheid en verfijning. Afhankelijk van het motief kunnen ze ook wensen voor geluk, voorspoed of succes bij de studie uitdrukken.

Een pot met schrijfgerei — studie en kunst

Linksonder staat een pot met verschillende voorwerpen erin, waarschijnlijk schrijfgerei. Penselen werden in China gebruikt om te schrijven én te schilderen. Zo’n pot past bij de werktafel van een geleerde en verwijst naar de waardering voor kennis, mooi schrijven en kunst. Wat het waaiervormige voorwerp in de houder voorstelt, blijft voor mij een raadsel.


Een doos met boeken — kennis en studie

Dit voorwerp stelt waarschijnlijk een doos met boeken voor. Boeken horen bij de wereld van de Chinese geleerde en verwijzen naar kennis en ontwikkeling. Binnen deze verzameling goede wensen kunnen ze ook een wens voor succes bij de studie uitdrukken.

Dit fragment vond ik op Etsy. Hierop zijn de voorwerpen beter te herkennen dan op mijn borduurwerk. 

Een klanksteen in een sierstandaard

In het versierde raamwerk op mijn borduurwerk hangt waarschijnlijk een klanksteen: een stenen muziekinstrument dat klinkt wanneer je erop slaat. Klankstenen werden gebruikt bij Chinese rituelen. Daarnaast werden kostbare decoratieve uitvoeringen van jade gemaakt, die verwezen naar deze oude traditie.

Het vergelijkingsstuk op de foto komt uit de collectie van het Metropolitan Museum of Art. Deze jade klanksteen dateert uit de Qianlong-periode (1736–1795) en is zelf versierd met motieven uit de ‘Honderd Antiquiteiten’.

Klik op de foto om het voorwerp op de museumwebsite te bekijken.

Bron en afbeelding: The Metropolitan Museum of Art, New York, Musical Stone with Theme of the “Hundred Antiques”, objectnr. 02.18.644. De afbeelding is bewerkt: de oorspronkelijk bruine houten standaard is voor het contrast wit weergegeven.

Een speelbord - één van de vier kunsten

Dit motief stelt waarschijnlijk een speelbord voor. Of de lichte en donkere vormen het bordpatroon of speelstenen weergeven, is niet duidelijk. Een speelbord past goed bij de voorwerpen uit de wereld van de Chinese geleerde. Het strategiespel weiqi, ook bekend als go, behoorde tot diens vier kunsten, samen met het bespelen van een Chinese citer, kalligrafie en schilderkunst. Daarmee sluit dit motief aan bij het ideaal van een ontwikkeld en veelzijdig mens.

Een vaas met een pioen - een dubbele betekenis

Centraal staat een rijk versierde blauwe vaas met een grote bloem, waarschijnlijk een pioen. Links ernaast staat een klein rond potje. Zulke siervaten passen goed binnen de beeldtraditie van de ‘Honderd Antiquiteiten’ en de waardering voor kunst, kostbare voorwerpen en het verleden.

De bloem voegt daar een eigen betekenis aan toe: de pioen staat in de Chinese beeldtraditie voor rijkdom en aanzien. Zo komen in deze voorstelling het bewonderen van mooie voorwerpen en het uitdrukken van goede wensen samen. Waarvoor het kleine potje diende, weet ik niet.