Mouwbanden
Fragment 5
De feniks in de wolken

De feniks
De vogel is vrijwel zeker een Fènghuáng, de Chinese feniks. Haar lange hals, sierlijke kuif, rijk uitgewerkte vleugels en lange staartveren zijn kenmerkend voor deze mythische vogel. Anders dan de westerse feniks, die uit zijn as herrijst, staat de Chinese Fènghuáng symbool voor vrede, harmonie, voorspoed, geluk en deugdzaamheid. Vanaf de Ming- en Qing-dynastie werd zij bovendien verbonden met de keizerin, terwijl de draak het symbool van de keizer vormde. Volgens de Chinese traditie verscheen de Fènghuáng alleen in tijden van vrede en goed bestuur.
De aanzet van de staart is opvallend anders uitgevoerd dan de rest van het lichaam. Vanuit een waaier van korte, puntige steken in crème, wit en okergeel ontspringen vijf lange sierveren. De vorm doet denken aan opvlammende vuurtongen of uitstralende energie en verleent de Fènghuáng de indruk van beweging. In de Chinese kunst worden vlamachtige vormen vaker toegepast om het bovennatuurlijke karakter van mythische wezens te benadrukken.
De gunstige wolken
Rond de vogel zijn gestileerde gunstige wolken (Xiángyún) afgebeeld. Dit motief komt veel voor in de Chinese kunst en symboliseert vrede, geluk en voorspoed. Samen met de Fènghuáng vormen de wolken een traditionele wens voor een harmonieus en voorspoedig leven.
De vogel zweeft tussen de wolken en vormt het slot van de voorstelling. De compositie wordt daarmee van onder naar boven opgebouwd: van water en tuinrotsen via planten en een menselijke figuur naar een mythische vogel in de wolken.
Uitgelichte borduurtechniek
Organisch contourmateriaal
Langs de contour van het lichaam van de Fènghuáng is een bijzonder materiaal gebruikt. Waar de wolken zijn omrand met gecoucht gewikkeld metaaldraad, is de contour van het lichaam gevormd door één doorlopend, taps toelopend stukje licht buigzaam organisch materiaal, waarschijnlijk de schacht (rachis) van een vogelveer. De schacht is met kleine couching-steekjes op de zijde vastgezet. Waarschijnlijk heeft de borduurder dus het materiaal van een vogel gebruikt om deze mythische vogel af te beelden.