Middeleeuwse incrustatietegel met spreuk, ca. 1500-1560

Deze tegel is vervaardigd met de incrustatietechniek, waarbij een patroon in de nog vochtige klei werd uitgesneden en opgevuld met een lichtere kleislib. Na het bakken ontstond een scherp contrast tussen de roodbakkende ondergrond en de lichte inleg, die door een transparant loodglazuur een zachte glans kreeg.

De tegel is een fragment van een oorspronkelijk grotere tegel en toont een band met gotische letters. De tekst is slechts gedeeltelijk bewaard, maar vergelijkbare complete tegels geven inzicht in de oorspronkelijke spreuk.

Een vrijwel identiek exemplaar in het Rijksmuseum (inv.nr. BK-NM-9221) draagt de inscriptie: Alle dinc heeft sijnen tijt — “alle dingen hebben hun tijd”. Deze spreuk is ontleend aan het bijbelboek Prediker (3:1) en drukt een middeleeuwse levenswijsheid uit: alles gebeurt op het juiste moment.

Opvallend is dat spreuktegels oorspronkelijk geen wanddecoratie waren. In de 16e eeuw verschenen ze eerst op vloeren, vaak als onderdeel van grotere tegelcomposities. Uit die tijd zijn slechts enkele voorbeelden bekend, waaronder Alle dinc heeft sijnen tijt en de rijmspreuk: Die tyt is cort, die doot es snel, wacht u van sonden, soe doedi wel.

Klik op de afbeelding hieronder om dit vergelijkbare exemplaar op de website van het Rijksmuseum te bekijken.