De Acht Onsterfelijken steken de zee over

De Acht Onsterfelijken op zee. In deze voorstelling reizen de meesten samen op een houten vaartuig en houden zij hun attributen bij zich. De afbeelding volgt dus niet letterlijk de vertelde versie, waarin ieder een eigen voorwerp als vervoermiddel gebruikt. Bewerkt en rondom uitgebreid naar een illustratie uit E.T.C. Werners Myths and Legends of China (1922).

Zelfs voor onsterfelijken viel er nog iets te ontdekken. De acht hadden de hemel gezien en grote afstanden afgelegd, maar de zee bezat wonderen die ze nergens anders konden vinden. Ze besloten samen op onderzoek uit te gaan.

Gewoonlijk was reizen voor hen eenvoudig. Ze namen plaats op een wolk en lieten zich door de lucht meevoeren. Ditmaal had Lü Dongbin een ander voorstel. Waarom zouden ze steeds op dezelfde manier reizen? Ieder van hen beschikte immers over bijzondere krachten.

Ze zouden hun wolken achterlaten. Iedereen moest een voorwerp op het water leggen en daarop de zee oversteken. Zo kon ieder laten zien wat hij of zij kon.

Li Tieguai wierp zijn ijzeren kruk in zee. Het voorwerp waarop hij tijdens het lopen steunde, droeg hem nu over het water. Hij stapte erop en schoot over de golven.

Zhongli Quan gebruikte zijn grote verenwaaier. Ook die bleef drijven en werd een vervoermiddel. Lü Dongbin vertrouwde op zijn zwaard. Met het wapen onder zijn voeten volgde hij zijn reisgenoten de zee op.

He Xiangu koos haar lotusbloem. De bloem droeg haar over het water, zoals de kruk, de waaier en het zwaard de anderen droegen.

Zhang Guolao had zijn wonderlijke muildier bij zich. Dat dier kon enorme afstanden afleggen en na afloop worden opgevouwen als een vel papier. Ook op zee bewees het zijn diensten.

Han Xiangzi gebruikte een bloemenmand. Lan Caihe nam plaats op een muziekinstrument en Cao Guojiu op zijn hoftablet: het voorwerp dat toegang tot het keizerlijke hof verleende.

Zo trok het gezelschap verder. Er was geen schip waarin iedereen een plaats moest zoeken en niemand hoefde te roeien. Acht verschillende vervoermiddelen droegen acht verschillende reizigers. Wat voor een gewoon mens onmogelijk was, werd hier door ieders eigen wonderkracht mogelijk.

Maar de acht hadden de zee niet voor zichzelf.

Een zoon van de Drakenkoning van de Oostelijke Zee zag het muziekinstrument waarop Lan Caihe reisde. Het voorwerp trok zijn aandacht en hij wilde het hebben. De prins besloot het instrument te stelen en Lan gevangen te nemen.

Daarmee veranderde de ontdekkingstocht in een conflict. De andere Onsterfelijken lieten hun reisgenoot niet achter. De diefstal en gevangenneming leidden tot een strijd met de Drakenkoning.

Werner vertelt niet hoe iedere aanval verliep of welke wondermiddelen de acht tijdens het gevecht inzetten. Zijn verslag is kort: de Drakenkoning werd verslagen. Daarna gingen de Onsterfelijken verder met hun avonturen in en onder de zee. Hun nieuwsgierigheid was nog lang niet uitgeput.

Ieder toont zijn eigen kunnen

Aan de oversteek is een bekende Chinese uitdrukking verbonden:

‘De Acht Onsterfelijken steken de zee over, ieder toont zijn eigen bijzondere kunnen.’

Het beeld is gemakkelijk te begrijpen. De acht staan voor dezelfde opgave, maar lossen die ieder op hun eigen manier op. De een heeft een kruk, de ander een waaier, een bloem of een zwaard. Wat hen verder helpt, is telkens een andere combinatie van een voorwerp en een bijzondere vaardigheid.

De uitdrukking wordt ook voor gewone mensen gebruikt. Mensen kunnen met uiteenlopende talenten aan dezelfde taak bijdragen. Afhankelijk van de situatie kan de nadruk ook liggen op zelfstandig een oplossing vinden of op het tonen van eigen kunnen.

Waarom de voorwerpen kunnen verschillen

Wie een andere versie van het verhaal leest, kan andere details tegenkomen. Ook afbeeldingen volgen niet steeds dezelfde verdeling van de attributen.

In de hier gevolgde vertelling reist Han Xiangzi bijvoorbeeld op een bloemenmand. In de bekende reeks attributen van de Acht Onsterfelijken hoort de bloemenmand meestal bij Lan Caihe en de fluit bij Han Xiangzi.

Werner merkt bovendien op dat kunstenaars de vervoermiddelen soms als wonderlijke zeedieren uitbeelden. Een geschilderde oversteek hoeft dus niet letterlijk te laten zien hoe acht mensen op acht kleine voorwerpen staan. De verhalen geven ruimte aan verschillende voorstellingen.

Mijn mouwband

In dit verhaal krijgen gewone voorwerpen buitengewone mogelijkheden. Wie de verhalen kende, kon bij het zien van zo’n voorwerp aan de bijbehorende Onsterfelijke denken. Kunstenaars en borduurders konden daardoor ook alleen de attributen afbeelden. De figuren zelf waren dan afwezig, maar werden door hun voorwerpen opgeroepen.

De kalebas en fluit op mijn mouwband zijn kleine motieven, maar ze kunnen verwijzen naar een veel grotere wereld van verhalen, wonderkrachten en wensen voor geluk en een lang leven.

Bron

Deze navertelling volgt E.T.C. Werner, Myths and Legends of China (1922), hoofdstuk ‘The Eight Immortals’, onderdeel ‘Pa Hsien Kuo Hai’. De beschrijving van de afzonderlijke attributen is daarnaast vergeleken met Eva Ströbers Symbols on Chinese Porcelain: 10,000 Times Happiness.